Andere tijden 1974 - 2018!

Volgens sommigen is de laatste dagen na de veroordeling van Paul Manafort en de aanklacht tegen Michael Cohen de kans op impeachment van de huidige president gestegen. Ik denk dat dit weinig realistisch is.

2018

De huidige bewoner van het Witte Huis laat zich voortdurend laatdunkend en denigrerend uit over anderen. Zo noemde hij een vrouw die de afgelopen twee jaar voor hem gewerkt heeft – tot in het Witte Huis – een ‘hond’. Dat heb ik het niet over gesprekken in zijn werkvertrekken, waar wij niets over weten, maar hij slingert dat soort benamingen met een tweet de wereld in. Dat gebeurt al bijna twee jaar  en daarmee zijn we direct bij een groot verschil tussen toen en nu.  Toen was het merendeel van het publiek ontzet, dat Nixon geen vijf woorden achter elkaar kon uitspreken zonder er een vloek tegenaan te gooien; nu vindt een groot deel van de kiezers het best interessant. Toen werd de publieke opinie gevormd door de drie grote netwerken - ABC, NBC en CBS - en belangrijke kranten zoals de New York Times, de Washington Post en de Los Angeles Times. Daar zijn nu andere bijgekomen b.v. CNN en Fox News. Het laatste netwerk is gespecialiseerd in het ontkennen van de feiten, het normaliseren van onfatsoen en het formuleren van opinies. De afgelopen weken hebben twee verslaggevers bij Fox News ontslag genomen, omdat ze hun reportages niet meer kwijt konden bij hun eigen network. Dat vindt opinieprogramma’s waar lekker gebekvecht wordt veel interessanter, want lucratiever. Tel daar nog eens de talloze rechts-radicale sites bij op zoals b.v. Breitbart, waarop halve en vaker hele onwaarheden worden verteld en u ziet dat we nu te maken hebben met een veel breder medialandschap dan toen. Toen moest je naar de klassieke televisiezenders kijken, nu kun je je eigen favoriete, je eigen opiniebevestigende zender/site kiezen.

De politiek

In 1974 waren er nog heel wat politici die een onafhankelijk oordeel durfden te vellen over hun president. Tegenwoordig zijn er twee blokken die lijnrecht tegenover elkaar staan. Als de Democraten de tussentijdse verkiezingen in november winnen en een meerderheid in het Huis van Afgevaardigden en de Senaat verwerven, is de zaak daarmee niet af, tenzij dat een hele grote meerderheid zou worden. In 1974 was er in beide huizen een Democratische meerderheid, maar doorslaggevend was toen dat Nixon de steun verloor van de Republikeinen. Toen Hugh Scott, John Rhodes en Barry Goldwater naar het Witte Huis gingen om hem te zeggen dat zijn eigen mensen hem niet langer steunden, was het met hem gedaan. Tot nu toe hebben de Republikeinen de belangrijkste bewoner van het Witte Huis door dik en dun gesteund.  

Waar hebben we het over? (vrij naar B. Clinton)

Michael Cohen, de voormalige advocaat van de hoofdbewoner van het Witte Huis, heeft bekend dat hij namens zijn cliënt twee betalingen heeft gedaan aan dames waarmee de hoofdbewoner relaties had gehad voordat hij dit fraaie huis betrok. Clinton deed van alles en nog wat met Monica L. in het Witte Huis en dat bleek niet voldoende voor impeachment in de Senaat!

De vooruitziende blik van Tolstoj

“Er zijn al zes maanden verstreken sinds de eerste kanonskogel van het bastion van Sebastopol voorbijsuisde en de aarde in de stellingen van de vijand omwoelde, en sindsdien vliegen onophoudelijk duizenden granaten, kanonskogels en geweerkogels van de bastions naar de loopgraven en van de loopgraven naar de bastions, en daarboven zweeft onophoudelijk de engel des doods”. Zo begint Tolstoj Sebastopol in augustus. Van 1853 tot 1856 woedde de Krimoorlog. Rusland verdedigde dit gebied tegen een alliantie van het Tweede Franse Keizerrijk, het Britse Rijk, het Ottomaanse Rijk en het koninkrijk Sardinië. Hij schreef er nog drie verhalen over. Na een halve bladzijde beschrijving van kanonnen, gevechtsposities, matrozen, officieren en wat er nog meer bij een oorlog hoort verzucht hij: “Maar het vraagstuk dat de diplomaten niet konden oplossen, kan nog minder met kruit en bloed worden opgelost”.

(Bijna) alle wapens de wereld uit!

Duidelijk ontzet over het ontelbare leed dat de strijdende partijen elkaar aandoen schrijft hij dan: “Er is dikwijls een vreemde gedachte bij mij opgekomen: wat als de ene strijdende partij aan de andere voorstelde om uit elk leger één soldaat naar huis te sturen? Dat lijkt een vreemde wens, maar waarom zou men die niet vervullen? Daarna uit elk kamp een tweede naar huis sturen en dan een derde en een vierde, enzovoort, enzovoort, tot er in ieder leger nog maar één soldaat over is (vooropgesteld dat de legers even sterk zijn en dat de kwantiteit door kwaliteit wordt vervangen). En dan, als werkelijk ingewikkelde vraagstukken tussen verstandige wezens door strijd beslist zouden moeten worden, zouden deze twee soldaten het met elkaar moeten uitvechten – de een zou de stad belegeren, de ander hem verdedigen”.

Tegen de wapenwedloop

Wat mij frappeert is dat deze gedachte van Tolstoj in onze tijd meer dan actueel is. Na WOII bouwden Amerika en Rusland geweldige kernarsenalen op. De Amerikanen hadden aanzienlijk meer wapens dan de Russen, wat ons gerust moest stellen. Er waren ijzervreters die vonden dat wie de meeste mensen na afloop overhad, zo’n kernoorlog gewonnen had, maar de overheersende atomaire logica stelde dat in het besef dat beide partijen elkaar kunnen vernietigen (Mutual Assured Destruction) beide het wel uit hun hoofd zullen laten zo’n oorlog te beginnen. Een paar raketten meer geeft wel een ’veiliger’ gevoel, dus moet je nieuwe raketten blijven produceren. Van de weeromstuit gaat de tegenpartij dan ook weer meer raketten produceren. Je wilt toch niet al te ver achteropraken. Tijdens de Koude Oorlog is er wel betoogd dat – als we die raketten toch alleen maar hadden om de ander af te schrikken – beide partijen ook met veel minder raketten toe zouden kunnen. ”Ik gooi jou zes keer dood en jij mij vier keer. Dat kan goedkoper!”

Is lezen goed voor u?

Toen Gorbatsjov en Reagan elkaar in 1986 ontmoetten in Reykjavik, kwamen er spectaculaire voorstellen op tafel. Tot ontzetting van zijn eigen militairen stelde Reagan zelfs voor om alle kernraketten de deur uit te doen. Zo ver kwam het niet, maar een paar jaar later sloten Rusland en de VS een akkoord om hun atomaire wapenarsenalen stevig te reduceren. Invloed van Tolstoj?

Een nucleaire vuilnisophaaldienst!

In augustus 1991 pleegt een aantal ‘hardliners’ een staatsgreep in Moskou en plaatst Michail Gorbatsjov onder huisarrest. Er volgen historische dagen. Zal het lukken de klok terug te draaien? De coup blijkt slecht voorbereid en de democratische krachten winnen. Iedereen herinnert zich de beelden van Jeltsin die op een tank in Moskou het volk toespreekt. De coupplegers worden opgesloten en Gorbatsjov keert terug naar de hoofdstad, maar niet als overwinnaar. Het zijn de stuiptrekkingen van de oude ooit almachtige communistische partij. Hij wordt in het openbaar tijdens een op de televisie uitgezonden vergadering door Jeltsin vernederd. ‘Oud en der dagen zat’ neemt hij op Eerste Kerstdag 1991 afscheid als president van de USSR.

Het rijk valt uiteen

De USSR valt uiteen in een aantal nieuwe landen. Drie nieuwe republieken zijn opeens een nucleaire grootmacht: Oekraïne, Kazakstan en Wit-Rusland. Deze landen hebben geen ervaring met het beheer van de atomaire wapens die nu ‘van hen’ zijn en zitten trouwens ook in economisch, politiek en sociaal onrustige omstandigheden. Twee Amerikaanse senatoren – Dick Lugar en Sam Nunn – stellen dan een lijst met maatregelen op om de nieuwe republieken te helpen met het beheer en de vernietiging van deze wapens. Dit pakket wordt een week later met een meerderheid van 86 tegen 8 door de Senaat aangenomen.

Allemaal vrouwen!

William Perry vormt een team van experts voor deze immense klus. Het bestaat uit vier vrouwen, van wie er drie vloeiend Russisch spreken. Bij het eerste bezoek van dit team aan Moskou voor overleg over de uitvoering van het hulppakket geven de Russische minister van Defensie Grachev en de andere vijf Russische generaals (allemaal mannen) duidelijk blijk van hun scepsis. Hebben vrouwen hier echt verstand van? Als Perry een ingewikkelde vraag krijgt, speelt hij deze door naar Elisabeth Sherwood. Zij geeft – tot verbazing van de Russen - in vloeiend Russisch een gedetailleerd antwoord. Wanneer drie jaar later de operatie is afgerond en er een foto gemaakt gaat worden van het succesvolle team, is het Grachov die Sherwood er bijhaalt: zij moet mee op de foto. Zonder haar zou het niet gelukt zijn!

Oekraïne

Na het uiteenvallen van het oude communistische imperium is de nieuwe republiek plotseling in het bezit van 2000 kernkoppen geplaatst op SS-19 en SS-24 intercontinentale raketten. Zij is de derde kernmacht van de wereld geworden! Perry beschrijft hoe de Amerikaanse delegatie bij haar eerste bezoek rondgeleid wordt in een ondergrondse bunker waar twee soldaten een aanval en tegenaanval simuleren. De hele procedure om te komen tot het lanceren wordt doorlopen op de laatste stap na. Hij is getroffen door de absurde gedachte dat in Amerika op dezelfde wijze soldaten altijd alert zijn om raketten op de tegenstander af te vuren.

Natuurlijk geeft Oekraïne deze raketten niet zo maar op, bang als het land is voor Russische overheersing. De onderhandelingen die aan dit alles voorafgaan leiden o.a. tot wederzijdse garanties dat men elkaars grenzen zal respecteren. De annexatie van de Krim door Poetin toont aan, dat we inmiddels in andere tijden leven.

Microkrediet of niet?

Dat landen en grote bedrijven soms duizelingwekkende leningen afsluiten voor investeringen e.d. is bekend. Dat wordt gefinancierd op de kapitaalmarkt en die leningen worden altijd door hen op eigen kracht afbetaald behalve tijdens de bankencrisis van 2008. Voor particulieren zal het hoogste type lening een hypotheek zijn om een huis te kopen en wellicht ooit een persoonlijke lening zijn geweest om dat bankstel of leuke eerste autootje te kopen.

Ook voor mensen die geen vermogen hebben en maar een bescheiden inkomen is er een manier om krediet te krijgen: het microkrediet. Onze eigen koningin Maxima reist de wereld rond als  onvermoeibare pleitbezorgster. De Verenigde Naties riepen 2005 uit tot “Internationaal jaar van het microkrediet”. In 2006 kreeg Mohammed Yunus er de Nobelprijs voor de Vrede voor en – de slagroom op de pudding!– hij ontving in 2009 uit de handen van president Obama de “Presidential Medal of Freedom”.

Wat is het?

Arme mensen  kunnen een bescheiden lening van vijftig of honderd dollar krijgen. Zo worden ze kleine ondernemers. Het gaat dus niet om projecten van regeringen of vakbonden in het land zelf. Nee, door hard te werken gaan miljoenen arme mensen allemaal individueel  met hun telefoon, hun bankrekening en een klein beetje kapitaal het armoedeprobleem van de wereld aanpakken. Het gaat niet om het aan banden leggen van de banken, het gaat erom netwerken op te zetten van leningverstrekkers die het goede voor ogen hebben met al deze individuen. Voor banken is het aantrekkelijk, want er komen heel veel klanten wereldwijd bij. Aan de machtsrelaties verandert niets, terwijl dat m.i. wel nodig is voor hen. De EU b.v. onderhandelt regelmatig met (groepen van) van landen over handelsafspraken. Op dit moment lopen de onderhandelingen met Engeland over de Brexit en er dreigt een handelsoorlog met Amerika. Hoe zou dan een individuele ‘ondernemer’ in een derdewereldland voor zijn product betere invoerrechten kunnen afdwingen op de Europese markt?

Hillary Clinton

Ook Hillary Clinton was een groot pleitbezorgster van microkrediet. Er is een foto van een toespraak van haar als minister van Buitenlandse Zaken in de Gazastrook (!) met achter zich een groot spandoek “Woman’s Empowerment Through Micro Lending”. In een toespraak in Washington in 1997 zij zei: ‘Iedereen in deze ruimte is een bankier, omdat iedereen hier inzet op zelfstandig ondernemerschap om zo de armoede op de wereld te verminderen”. Haar onderminister Maria Otero was positief over het feit dat ”microkrediet zich ontwikkeld heeft van kleine kredietverlening en op eigen benen kunnen staan met aandacht voor sparen naar een groot arrangement van financiële producten aangeboden door commerciële banken’. Zij zei ook ‘dat dit de mogelijkheden van arme mensen heeft vergroot om zelf ondernemers te worden”.

Wat is er op tegen?

Volgens critici leidt het tot de-industrialisatie. Wie er vooral beter van worden zijn degenen die de leningen verstrekken. Wie meer wil weten over de critici moet eens zoeken op het internet naar Milford Bateman, Why Doesn’t Microfinance Work? The Destructive Rise of Local Neoliberalism of Hugh Sinclair, Confessions of a Microfinance Heretic: How Microlending Lost Its Way and Betrayed the Poor.

Over het nut van de Olympische Spelen

‘Geldverslindend’, ‘alleen maar bedoeld om anderen te imponeren’, ‘stadions die na twee of drie weken voor altijd leeg zullen staan’! Dat zijn zo de kwalificaties van de critici van de tegenwoordig tweejaarlijkse Olympische Spelen. Op de relatie tussen de beide Korea’s heeft het sportevenement echter een heel positieve uitwerking gehad.

Toenadering

Waar in het najaar Amerika en Noord-Korea elkaar wederzijds naar de nucleaire hel wensten, toonde de belangrijkste man van Noord-Korea zich plotseling van een heel andere kant: atleten uit zijn land zouden deelnemen, hij bleek ook een zus te hebben die naar de zuiderburen afreisde en een delegatie van de kapitalisten ging daarna bij hem op bezoek. Dat leidde tot een plan voor een topontmoeting van de beide Koreaanse leiders en ‘to top it all’ kwam er plotseling zelfs een uitnodiging voor een top tussen de leiders van Amerika en Zuid-Korea.

Afstoten en aantrekken

In de eerste helft van de jaren negentig van de vorige eeuw had Noord-Korea een ‘vreedzaam’ nucleair programma in Yongbyon. Het was in 1993 nog lid van de groep landen die het NPV hadden ondertekend en het stond het Internationaal Atoomenergie Agentschap toe inspecties ter plaatse uit te voeren. Dit Agentschap verdacht hen ervan dat ze al wat plutonium hadden gemaakt. Ze wilden daarom speciale inspecties uitvoeren, maar dat wilden de Noord-Koreanen niet toestaan. Er komen dan onderhandelingen op gang tussen beide partijen die tot niets leiden en de ongewenste ontwikkelingen gaan stiekem gewoon verder. Amerikaanse haviken slaan krachtige taal uit en de vlam – in dit geval letterlijk - dreigt in de pan te slaan.

Jimmy Carter

Bill Clinton stuurt dan oud-president Jimmy Carter naar Noord-Korea met de opdracht om een vreedzame uitweg te vinden. Aangezien er geen diplomatieke relaties tussen beide landen bestaan, gaat Carter er niet heen als de officiële vertegenwoordiger van de Amerikaanse regering, maar meer as een ‘one man consultancy’, die zal kijken wat hij kan doen. Carter wordt door velen beschouwd als een mislukte president, smadelijk door Reagan weggevaagd in 1980. Toch valt er ook goeds over hem te vermelden. Hij is in de tweede helft van de jaren zeventig ermee begonnen in de relaties met de regimes in Zuid-Amerika de mensenrechten nadrukkelijk aan de orde te stellen en dat leidde in de jaren tachtig tot een ommekeer ten goede. Er zijn daar al heel lang geen generaals of kolonels meer aan de macht. Sommigen zijn berecht voor hun misdaden. Carter was ook de architect van het Camp David akkoord tussen Israël en Egypte, een wonder op dat moment en een verdrag dat nog steeds standhoudt. Hoe hij het voor elkaar kreeg is niet goed bekend, maar net op het moment dat Clinton op 16 juni 1994 met zijn adviseurs het instellen van sancties, het evacueren van Amerikaanse burgers en het versterken van de troepen ter plaatse overweegt, komt een assistent binnengesneld: “Carter aan de telefoon!” De Noord-Koreanen willen concessies doen. Er komt een onderhandelingsproces op gang, Japan en Zuid-Korea zullen Noord-Korea gaan helpen en het gevaar van een confrontatie wordt afgewend. Kortom het zou kunnen dat de zaak zich net als toen ook nu ten goede zal keren.

Gelijk hebben en gelijk krijgen

Nu er plotseling uit onverwachte hoek voorstellen worden gelanceerd om het wapenbezit in Amerika aan banden te leggen, is de vraag relevant of dat ook daadwerkelijk tot wetgeving zal leiden. Hoe creëer je een meerderheid? De voorstanders heb je al, maar hoe overtuig je twijfelaars en tegenstanders? Hoe krijg je tegenstanders in je kamp?

Master of the Senate

Het is de moeite waard om eens te kijken hoe Lyndon Johnson dat deed. Na de moord op Kennedy in november 1963 moest Johnson ervoor zorgen dat er eindelijk op een flink aantal terreinen vooruitgang werd geboekt in beide huizen van het Congres. Zijn voorganger was goed geweest in inspirerende toespraken, die indruk maakten en mensen meesleepten, maar in het gewone handwerk van meerderheden smeden was hij niet sterk. Johnson daarentegen had lang in het Huis van Afgevaardigden en de Senaat gezeten en zich daar verdiept in de standpunten en de karaktertrekken van zijn collega’s.

Harry Byrd

Harry Byrd was voorzitter van de begrotingscommissie van de Senaat. In die tijd was een voorzitter een koning in zijn eigen commissie. Als hij geen hoorzittingen wilde organiseren, kwam een wetsvoorstel niet ter tafel. Hij bepaalde door welke subcommissie een wetsvoorstel behandeld zou worden. Hij sprak als eerste in een vergadering van zijn commissie, hij bepaalde wanneer een lid zijn vragenronde af moest sluiten. Hij kon zelfs de vergadering sluiten, voordat het jongste (en laatste in de rij van sprekers!) aan het woord was gekomen. Met zo’n man moet je voorzichtig omgaan!

Johnson had krediet opgebouwd bij zijn oude collega. Toen in 1952 Byrds geliefde dochter op haar vijfendertigste door een val van een paard overleed, waren Johnson en Magnuson de enige twee senatoren die in een auto twee uur door de stromende regen naar Rosemont in Virginia reden om de begrafenis bij te wonen. Ook al had Johnson toestemming om zonder kloppen Byrds kantoor binnen te stappen, hij vroeg toch altijd permissie om zijn kamer binnen te komen. Daarna wachtte hij nog tot een medewerker van Byrd hem binnenliet. Johnson voelde in die jaren vijftig goed aan dat al die machtige oude mannen wel eens twijfelden of zij nog wel het niveau haalden van vroeger. Johnson streelde hun ijdelheid door bij veel zaken om hun advies te vragen. Johnson stelde zich soms ook tevreden met minder dan 100%. Bij een bepaalde spannende kwestie probeerde hij Byrd niet over te halen tot zijn standpunt, maar vroeg hem wel beleefd of hij zich in dit geval niet van stemming zou kunnen onthouden.

Geen Keynes

Byrd was een fiscaal conservatief. Hij beschouwde $100 biljoen als het absolute maximum voor de totale begroting van de VS in 1963. De theorieën van Keynes waren aan hem niet besteed. Johnson gaf daarom  al zijn ministers opdracht hun begroting flink naar beneden aan te passen. Diegenen onder hen die dat niet begrepen of niet snel genoeg deden kregen de ‘Johnson treatment’. De baas kwam vlakbij je staan, torende met zijn lange gestalte boven je uit en begon met zijn wijsvinger in je borst te prikken om zijn woorden kracht bij te zetten. Uiteindelijk kreeg Byrd zijn begroting binnen naar zijn mening fatsoenlijke fiscale kaders en Johnson kreeg begroting goedgekeurd.

Eendracht maakt macht!

De Olympische Spelen in Pyeongchang naderen met rasse schreden. Tot mijn verbazing vindt er een bescheiden hereniging van de beide Korea’s plaats. Naast een gezamenlijk ijshockeyteam zullen er b.v. ook kunstschaatsers van beide landen onder een gezamenlijke vlag deelnemen. Daarom wil ik het vandaag over de Koreaanse oorlog hebben en in het bijzonder generaal Douglas MacArthur.

Oorlog breekt uit!

Op 25 juni 1950 vallen zeven divisies Noord-Koreaanse troepen van de sterkste categorie Zuid-Korea binnen met de bedoeling dit land binnen drie weken te veroveren. De Amerikanen zijn compleet overrompeld. De oorlog zal drie jaar duren en het zal zoals S.L.A. Marshall het noemde “de beroerdste oorlog van de eeuw” worden: ruw terrein en vaak verschrikkelijk weer vooral in de bitterkoude winters.

MacArthur

De Amerikaanse troepen in de Pacific staan onder leiding van Douglas Mac Arthur. Hij is in de jaren dertig vertrokken naar het Verre Oosten en daar uitgegroeid tot een figuur ‘larger than life”. Beroemd zijn de beelden van de overgave van Japan die plaatsvindt in de baai van Tokyo op het oorlogsschip ‘Missouri’. Als je niet beter weet, zou je denken dat Japan zich niet overgeeft aan de VS, maar aan MacArthur persoonlijk. Hoewel nominaal ondergeschikt aan zijn superieuren in Washington, runt hij na de oorlog in feite zijn eigen toko. Orders of beleidsaanwijzingen die hem niet bevallen negeert hij. Met Korea houdt hij zich niet bezig. Op verzoeken om hulp of advies reageert hij niet. Zijn omgeving bestaat uit mannen die al sinds 1930 voor hem werken en hem vereren. “The Bataan Gang” worden ze genoemd, een verwijzing naar zijn strijd in de Filippijnen in de dertiger jaren. President Truman wordt geadviseerd hem terug te roepen voor consultatie, een mooie medaille te geven, een toespraak te laten houden voor een gezamenlijke vergadering van het Huis van Afgevaardigden en de Senaat en hem dan te bedanken voor bewezen diensten. MacArthur wijst het verzoek van Truman om naar Amerika te komen tweemaal van de hand, gedrag dat grenst aan subordinatie, maar Truman durft hem nog niet aan te pakken. De generaal geniet te veel steun in Republikeinse kringen.

Inchon

In september 1950 - de Amerikanen zijn ver teruggedreven - voert MacArthur een briljant, maar gewaagd plan uit: een amfibische lading bij Inchon ter hoogte van Seoul midden in vijandelijk gebied. Dat wordt een groot succes. De Amerikanen drijven de vijandelijke troepen terug. Wanneer MacArthur de strijd zo ver voortzet, dat hij Chinese inmenging uitlokt, heeft hij zijn hand overspeeld. Matthew Ridgway wordt aangesteld als nieuwe commandant in Korea en hij is ‘his own man”. Hij consulteert MacArthur wel, maar daar is dan ook alles mee gezegd.

Provocatie en ontslag

Op het moment dat de regering-Truman achter de schermen haar best doet de Chinezen naar de onderhandelingstafel te krijgen, ondermijnt MacArthur deze actie. Hij drijft op een persconferentie openlijk de spot met hun gevechtskracht. Hij schrijft een brief aan Joe Martin, de leider van de Republikeinse meerderheid in het Huis van Afgevaardigden vol kritiek op de politiek van Truman. Hij geeft hem toestemming deze brief te gebruiken, eruit te citeren. Dan is de maat vol. Op 11 april om 01.00 u. 1951 gaat een verklaring naar de pers, dat Truman MacArthur onder dank voor bewezen diensten van zijn commando heeft ontheven.